ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่า ราชบุรี กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช


  

ที่ตั้ง

จ.ราชบุรี

พื้นที่

ภาคตะวันตก

ประวัติความเป็นมา

เนื่องจากกรมป่าไม้ได้เล็งเห็นความสำคัญของการสร้างจิตสำนึกให้กับเยาวชน นักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนทั่วไป เพื่อให้เกิดความร่วมมือในการช่วยกันแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กำลังเสื่อมโทรมลงอย่างมากในปัจจุบัน ประกอบกับเห็นว่า ปัจจุบันประชากรในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีประชากรเพิ่มขึ้นมาก แต่ขาดพื้นที่ป่าธรรมชาติ และกำลังประสบปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างหนักขาดสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและสถานทีค่เพื่อการศึกษาสภาพธรรมชาติโดยอาศัยประสบการณ์ตรง เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาดังกล่าวในปีงบประมาณ 2541 จึงกำหนดให้จัดตั้งสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าราชบุรีขึ้นที่จังหวัดราชบุรี โดยเลือกพื้นที่ตั้งสถานีบริเวณริมอ่างเก็บน้ำห้วยอะนะ หมู่ที่ 3 ตำบลตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ซึ่งมีพื้นที่อยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี เนื้อที่ประมาณ 1,000 ไร่ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้มีสถานที่สำหรับศึกษา เรียนรู้ทางด้านธรรมชาติวิทยาเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าราชบุรี 2. เพื่อใช้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจสำหรับประชาชนทั่วไป 3. เพื่อให้มีสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่ารองรับเยาวชน นักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนผู้สนใจ ในพื้นที่ใกล้เคียงกับเมืองใหญ่ที่มีประชากรหนาแน่นแต่มีพื้นที่ป่าธรรมชาติน้อย 4. เพื่อให้เกิดการพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าอย่างทั่วถึง

การติดต่อ

ส่วนส่งเสริมและเผยแพร่ สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โทร 025610777 ต่อ 708,756 หรือ สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าราชบุรี ปณ.1 ปณ.สวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี 70180

พื้นที่

1000 ไร่

สภาพภูมิประเทศ

ภูมิประเทศในบริเวณมีสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าราชบุรี เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน มีที่ราบแคบ ๆ ตามหุบเขาและลำห้วย สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งกำเนิดของห้วยอะนะที่ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำอะนะออกสู่แม่น้ำภาชีทางทิศเหนือที่บ้านห้วยน้ำหนัก ลักษณะดินเป็นดินทรายและลูกรังที่เกิดจากการสลายตัวของหินดินดาน มีสินแร่ดีบุกผสมอยู่มาก

สภาพภูมิอากาศ

สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าราชบุรี ตั้งอยู่ภาคตะวันตกของประเทศไทย มีฤดูกาล 3 ฤดู ปริมาณน้ำฝนอยู่ในเกณฑ์ต่ำ เนื่องจากอยู่ในเขตเงาฝน มีทิวเขาตะนาวศรีทอดตัวเป็นแนวยาวขวางกั้นทิศทางของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ การกระจายของน้ำฝนมากที่สุดในเดือนพฤศจิกายนรองลงมาคือ เดือนตุลาคมและเดือนกันยายน ในฤดูร้อนอากาศร้อนจัด มีอุณหภูมิสูงสุดประมาณ 39-40 องศาเซลเซียส

การเดินทาง

ทำได้หลายวิธีคือ
1.โดยรถยนต์ส่วนตัว จากกรุงเทพมหานคร ถึงจังหวัดราชบุรี เลี้ยวขวาทางแยกไปอำเภอจอมบึง จากอำเภอจอมบึงไปตามเส้นทางถึงอำเภอสวนผึ้ง ตรงข้ามอำเภอสวนผึ้งเลี้ยวซ้ายไปตามถนน รพช. ประมาณ 35 กิโลเมตร ถึงสามแยกบ้านห้วยม่วง ตรงเข้าถนนลูกรังเลี้ยวซ้ายเข้าหมู่บ้านห้วยน้ำหนัก ประมาณ 200 เมตร เลี้ยวขวาขึ้นสะพานคอนกรีตขนาดใหญ่ข้ามลำน้ำภาชี ไปตามเส้นทางถึงสถานีฯ ระยะทางจากบ้านห้วยม่วงถึงสถานีฯ ประมาณ 5 กิโลเมตร
2. โดยรถโดยสาร จากสถานีขนส่งสายใต้ถึงสถานีขนส่งจังหวัดราชบุรี หรือรถตู้ปรับอากาศจากหน้าโรงแรมรัตนโกสินทร์ สนามหลวง กทม. ถึงวิทยาลัยราชภัฎจอมบึง ทั้งสองวิธีเดินทางต่อโดยรถประจำทางสายราชบุรี-อำเภอสวนผึ้ง ลงหน้าที่ว่าการอำเภอสวนผึ้ง ต่อรถสองแถวไปหมู่บ้านห้วยน้ำหนัก ว่าจ้างรถมอเตอร์ไซด์ต่อไปยังสถานีฯ อีก 3 กิโลเมตร

พืชพื้นถิ่น

ป่าไม้ในบริเวณสถานีฯ ประกอบด้วยป่า 3 ชนิด คือ
1. ป่าที่ถูกทำลาย (Secondary growth) แต่เดิมในบริเวณพื้นที่ตั้งสถานีฯ เป็นพื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกทำไร่เลื่อนลอยโดยชาวกะเหรี่ยงอพยพจากประเทศพม่า เป็นพื้นที่ทำเหมืองแร่ดีบุกเก่าและเป็นพื้นที่สัมปทานทำไม้ที่ผ่านการทำไม้มาแล้ว จึงไม่ปรากฎต้นไม้ใหญ่เหลืออยู่เลย ปัจจุบันสภาพป่ากำลังฟื้นตัว มีไม้จำพวกสาบเสือ ขี้หนอน และไม้ปอต่าง ๆ ขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น
2. ป่าเบญจพรรณ (Mixed deciduous forest) พบมากในบริเวณเนินเขาและยอดเขา มีลักษณะเด่น คือ ไม้พื้นล่างประกอบด้วยไม้ไผ่เป็นส่วนใหญ่ เช่น ไผ่ซางนวล ไผ่ป่า ไผ่รวก ฯลฯ ในบริเวณที่เป็นดินลูกรังมาก ๆ พบว่ามีไม้ไผ่เป็นไม้เด่นมากกว่าไม้ยืนต้นอื่น ๆ ไม้ยืนต้นที่พบได้แก่ สมอตีนเป็ด ตะแบก แคทราย เสลา ประดู่ มะค่าโมง ฯลฯ
3. ป่าดิบแล้ง (Dry evergreen Forest) พบบริเวณพื้นที่ตีนเขาและร่องเขา มีหวายเป็นไม้พื้นล่างที่สำคัญ พันธุ์ไม้ที่พบ ได้แก่ คอแลน เพกา สำโรง โพธิ์หิน ข่อย ขี้หนอน มะกา กะดังงาป่า ฯลฯ ไม้เถาที่พบ ได้แก่ รางจืด แสลงพัน บันไดลิง เป็นต้น

สัตว์พื้นถิ่น

ในบริเวณพื้นที่ตั้งสถานีฯ พบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวก เก้ง เม่น ชะมด อีเห็น กระรอก กระแต ฯลฯ สัตว์ปีกที่พบ ได้แก่ ไก่ป่าตุ้มหูแกง ไก่ฟ้าชนิดต่าง ๆ ส่วนนกและสัตว์ชนิดอื่นอยู่ในระหว่างการสำรวจ

สถานที่แนะนำ